Przywołać w tym miejscu należy także treść późniejszego maila wystosowanego od

, która w mailu z dnia 22 marca 2018 r. do Dyrektorów Lion`s Banku (przesłanego  następnie  dnia  30  kwietnia  2018  r.  do                                       z (Z Idea Banku) zatytułowanym: „Start oferty prywatnej obligacji serii PAL spółki GetBack S.A.” przekazała następujące informacje:

 

Odnośnie zaś zeznań świadków sprzedawców Idea Banku Prezes UOKiK uznał je za wiarygodne w części, w jakiej świadkowie Ci potwierdzili metodę sprzedaży obligacji wszystkim klientom, jacy widnieli w bazie klientów banków, potwierdzili tym samym fakt, iż były one oferowane klientom depozytowym bez badania tego, czy dany produkt jest dla nich adekwatny, czy ich stan wiedzy na moment oferowania pozwala na podjęcie świadomej decyzji. W tym zakresie Prezes UOKiK również dał wiarę zeznaniom

. Ponadto, świadkowie Ci potwierdzili także przed sprzedażą obligacji GetBack nie przeprowadzono ankiet dotyczących wiedzy i świadomości inwestycyjnej konsumentów a także stopnia akceptowalności przez nich ryzyka inwestycyjnego.

Spółka próbowała wykazać, iż świadkowie i inni konsumenci, których skargi znalazły się w materiale dowodowym zebranym w sprawie, byli świadomymi konsumentami, byli w stanie objąć swą świadomością konsekwencje wynikające z zakupu obligacji korporacyjnych, jednakże materiał dowodowy zebrany w sprawie tego nie potwierdza, skoro model sprzedaży był obarczony takim właśnie założeniem, że każdy, nawet nieświadomy ryzyka konsument mógł nabyć te obligacje.

W tym miejscu należy odnieść się do wniosków dowodowych złożonych przez Idea Bank w piśmie z dnia 15 kwietnia 2019 r., w którym wniosła o

  • wniosła o zobowiązanie Polskiego Domu Maklerskiego A. do przedstawienia korespondencji mailowej przesłanej przez PDM do przesłuchanych świadków na okoliczność tego, że przed zakupem obligacji wyemitowanych przez GetBack S.A. klienci otrzymywali od PDM e-mail zawierający informacje na temat spółki GetBack, informację o ofercie, warunki emisji obligacji, oraz inne informacje dotyczące emitowanych obligacji GetBack,
  • wniosła o  przeprowadzenie  dowodu  z  zeznań  świadków:

 

Ad 1)

Prezes  UOKiK   nie   uwzględnił   wniosków   dowodowych   złożonych   przez   Idea   Bank w przedmiotowym piśmie. W ocenie Prezesa UOKiK, zobowiązanie PDM do przedstawienia korespondencji mailowej przesłanej do przesłuchanych świadków jest dowodem, który nie wniesie nic do sprawy. Przedmiotem sporu nie jest de facto samo wysłanie do konsumentów korespondencji mailowej zawierającej niezbędne informacje o obligacjach GetBacku, na podstawie których konsument miał podjąć decyzję o ich zakupie. Istotą problemu jest bowiem fakt, iż sprzedawcy Idea Banku nie informowali konsumentów na etapie oferowania obligacji, iż takie dokumenty z PDM oni dostaną, a w konsekwencji brak świadomości u niektórych konsumentów, iż taki mail zostanie wysłany i należy się z nim zapoznać. W związku z tym niektórzy konsumenci wskazywali, że przez brak informacji nie odczytali takiego maila, a byłby on dla nich wskazówką przy podejmowaniu decyzji o zakupie obligacji GetBacku. Wniosek dowodowy należy zatem uznać za bezprzedmiotowy.

Ad 2)

Prezes UOKiK, po przeprowadzeniu dowodu z przesłuchania 17 świadków, a także przeprowadzenia innych dowodów, zgromadzonych w aktach (oświadczeń odebranych w toku kontroli, dokumentów przedłożonych przez konsumentów, a także dokumentów przedłożonych przez Idea Bank), uznał już za dostatecznie udowodnione postawione zarzuty, iż uznał za zbędne przeprowadzanie kolejnej rozprawy w celu przesłuchania kolejnych świadków. Przesłuchanie tych świadków, w okolicznościach sprawy, kłóciłoby się z zasadą ekonomiki, a także z zasadą szybkości postępowania i przyczyniłoby się jedynie do jego niepotrzebnego wydłużenia. Stąd, niniejszy wniosek dowodowy należy uznać za bezprzedmiotowy.

Zaniechanie

W tym miejscu podkreślić należy, iż zgodnie z dyspozycją art. 27 ust. 1 i 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów nie wydaje się decyzji o uznaniu praktyki za naruszającą zbiorowe interesy konsumentów i nakazującej zaniechanie jej stosowania, jeżeli przedsiębiorca zaprzestał zabronionych działań, o których mowa w art. 24 uokik.

Idea Bank wskazał w piśmie z dnia 17 czerwca 2019r., iż w okresie od 25 sierpnia 2016 r. do 30 kwietnia 2018 r. oferował konsumentom obligacje korporacyjne GetBack S.A. Z dniem 30 kwietnia 2018 roku zaniechano oferowania przedmiotowych obligacji (jak wskazał Idea Bank w piśmie z dnia 17 czerwca 2019r.), dlatego też należało uznać, ze z tym dniem Bank zaniechał stosowania stwierdzonych niniejszą decyzją praktyk.

W ocenie Prezesa UOKiK, zaniechanie stosowania kwestionowanych praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów było zatem samoistne. Wynikało bowiem z faktu zakończenia emitowania przez GetBack obligacji, co spowodowało zaniechanie ich oferowania konsumentom, nie zaś z faktu podjęcia takich działań przez Idea Bank, a tym samym zaniechanie wprowadzania konsumentów w błąd.Jednakże, jak wskazuje się w doktrynie, „zaniechanie  praktyki nie  pozbawia  jej antykonsumenckiego charakteru, ani nie eliminuje bezprawności zachowania przedsiębiorcy”89.

Mając na uwadze powyższe, orzeczono jak w pkt I sentencji niniejszej decyzji.

 

Ad II. Oświadczenie Spółki o decyzji częściowej Prezesa UOKiK na stronie internetowej Spółki

Zgodnie z art. 26 ust. 2 uokik w zw. z art. 27 ust. 2-4 uokik w decyzji stwierdzającej stosowanie praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów, Prezes Urzędu może określić środki usunięcia trwających skutków naruszenia zbiorowych interesów konsumentów w celu zapewnienia wykonania nakazu, w szczególności zobowiązać przedsiębiorcę do złożenia jednokrotnego lub wielokrotnego oświadczenia o treści i w formie określonej w decyzji. W myśl art. 26 ust. 4 uokik środki, o których mowa w ust. 2, powinny być proporcjonalne do wagi i rodzaju naruszenia oraz konieczne do usunięcia jego skutków.

W niniejszej sprawie Prezes UOKiK zdecydował o zastosowaniu środków usunięcia trwających skutków stosowania praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów opisanych w pkt II sentencji niniejszej decyzji.

Zgodnie z art. 26 ust. 2 uokik, Prezes UOKiK może zobowiązać przedsiębiorcę do złożenia jednokrotnego lub wielokrotnego oświadczenia o treści i w formie określonej w decyzji. Treść oświadczenia powinna obejmować, poza określeniem przedsiębiorcy, wskazywać na naruszenia, jakich dopuścił się przedsiębiorca.

Istotą opisywanego w niniejszej decyzji naruszenia jest stosowanie praktyk wprowadzających konsumentów w błąd w zakresie zapewniania przez Idea Bank konsumentów o gwarancji zysku z oferowanych obligacji, gwarancji ich bezpieczeństwa, a także ich ekskluzywności i dostępności czasowej. W ocenie Prezesa UOKiK, powyższe okoliczności uzasadniają zastosowanie wskazanego wyżej środka, jakim jest publikacja oświadczenia na stronie internetowej Przedsiębiorcy. Spółka powinna, zdaniem Prezesa UOKiK, poinformować konsumentów o swojej nieuczciwej praktyce, co spełni funkcję edukacyjną. Powyższy środek może mieć również znaczenie prewencyjne, zniechęcając Bank oraz innych przedsiębiorców do podobnego rodzaju praktyk (w obliczu ryzyka złożenia oświadczenia, które może wpłynąć na postrzeganie Spółki przez konsumentów oraz partnerów biznesowych).

Oświadczenie zamieszczone na stronie internetowej  Idea Banku ma za zadanie poinformowanie konsumentów o fakcie wydania decyzji, jej oznaczeniu i dacie wydania (w celu jej późniejszej identyfikacji lub ułatwianiu dotarcia do jej treści) oraz przystępne wskazanie, jakie działania Spółki zostały uznane za naruszające zbiorowe interesy konsumentów, a także jaki wiąże się z tym skutek dla indywidualnej sytuacji obligatariusza, który zakupił obligacje za pośrednictwem Idea Bank.

Określenie parametrów technicznych oświadczenia jest zaś niezbędne i ma za zadanie zapewnić jego widoczności i czytelność na stronie internetowej Przedsiębiorcy.

Oświadczenie  zostanie  zaprezentowana  na  stronie  internetowej  Przedsiębiorcy i dzięki temu wiedza o rozstrzygnięciu będzie mogła dotrzeć do konsumentów, a także innych przedsiębiorców działających w branży oraz mediów. W ocenie Prezesa UOKiK, strona internetowa to medium o licznym gronie odbiorców, które poprzez swoją powszechność i możliwość zapoznania się z prezentowanymi tam treściami w dowolnym czasie stosownym dla każdego odbiorcy najskuteczniej jest w stanie dotrzeć do świadomości odbiorców.

Wśród konsumentów komunikat tej treści powinien zwiększyć wiedzę o przepisach chroniących ich prawa i krytycyzm względem ofert dotyczących instrumentów finansowych, w szczególności obligacji korporacyjnych. Przedsiębiorcy powinni z kolei dowiedzieć się o negatywnych konsekwencjach naruszania praw konsumentów, co poza wychowawczą spełni również funkcję prewencyjną.

Ponadto, w zakresie informacji, iż prawomocna decyzja Prezesa UOKiK stanowi prejudykat w postępowaniu sądowym oraz że ustalenia Urzędu co do faktu stosowania praktyki naruszającej zbiorowe interesy konsumentów są dla sądu wiążące, może stanowić dla konsumentów istotną podpowiedź i zachętę do skorzystania z indywidualnych możliwości dochodzenia swoich roszczeń w postępowaniu sądowym.

 

Zgodnie z poglądem występującym w orzecznictwie prawomocna decyzja Prezesa UOKiK ma charakter prejudykatu przeciwko przedsiębiorcy, któremu zarzucany był czyn z zakresu praktyk ograniczających konkurencję - i odpowiednio praktyki naruszającej zbiorowe interesy konsumentów, w tym m.in. stwierdzającej stosowanie nieuczciwej praktyki rynkowej - i może znacząco ułatwić dochodzenie roszczeń przez podmiot poszkodowany przed sądem cywilnym90.

 

 

Na poparcie powyższej tezy należy przywołać stanowisko doktryny, która wskazuje, że „na zasadzie analogii do rozstrzygnięć dotyczących decyzji stwierdzających praktyki ograniczające konkurencję (vide: uchwała SN z 23.07.2008 r., III CZP 52/08, Legalis), ostateczna decyzja uznająca praktykę za naruszającą zbiorowe interesy konsumentów powinna być postrzegana jako rozstrzygnięcie wiążące sądy cywilne w ewentualnych postępowaniach cywilnych wytoczonych przez indywidualnych konsumentów, w celu uzyskania odszkodowania za szkody, poniesione przez nich wskutek stosowania przez danego przedsiębiorcę praktyki zakazanej przez art. 24 OchrKonkurU. Pogląd wyrażony przez A. Jurkowską-Gomułkę potwierdzony został w postanowieniu SN z 23.4.2015 r. (vide: III SK 61/14, Legalis). W uzasadnieniu do tego postanowienia, w kontekście nałożenia na przedsiębiorcę obowiązku publikacyjnego (przez co do konsumentów dociera informacja o dopuszczeniu się przez przedsiębiorcę nieuczciwej praktyki rynkowej), SN przywołał tezę z uchwały z 23.7.2008 r. wskazującą, że „ostateczna decyzja organu ochrony konsumentów stwierdzająca  naruszenie   OchrKonkurU   jest   dla   sądu   powszechnego   wiążąca”. W konsekwencji zatem stwierdzić można, iż SN uznał prejudycjalny charakter decyzji Prezesa UOKiK wydanej w sprawie praktyk naruszających zbiorowy interes konsumentów”91.

W związku z powyższym, wydanie niniejszej decyzji stwierdzającej naruszenie zbiorowych interesów konsumentów przez Idea Bank, a następnie jej uprawomocnienie w  takim  kształcie,  ma  doniosłe  znaczenie  z  punktu  widzenia  możliwości  dochodzenia

 

indywidualnych roszczeń na drodze cywilnoprawnej w związku z naruszeniem przepisów dotyczących ochrony interesów konsumentów (private enforcement), o ile przedmiotowe roszczenie po stronie konsumenta nie ulegnie przedawnieniu. Związanie sądu decyzją Prezesa Urzędu sprowadza się do tego, że okoliczności faktyczne stwierdzone w sentencji decyzji stają się elementem ustaleń faktycznych sądu, co oznacza, że w tym zakresie sąd nie przeprowadza odrębnego postępowania dowodowego, przykładowo w zakresie stwierdzenia wprowadzenia konsumenta w błąd.

Jedną z intencji określenia środków usunięcia trwających skutków naruszenia jest zwiększenie skuteczności administracyjnoprawnego trybu stwierdzania naruszeń w zakresie praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów. Środki te mogą mieć charakter informacyjny. Dzięki informacji zamieszczonej na stronie internetowej Spółki konsumenci mogą dowiedzieć się, że zastosowane wobec nich nieuczciwe działania zakwestionowane przez Prezesa UOKiK są wobec nich bezskuteczne i mają możliwość indywidualnego dochodzenia od przedsiębiorcy roszczeń w tym zakresie92.

Zakres obowiązków publikacyjnych jest proporcjonalny do możliwości Przedsiębiorcy. Należy zwrócić uwagę, że zakwestionowane przez Prezesa praktyki stosowane były przez ponad półtora roku. Mając na uwadze tę okoliczność, obowiązek publikacji decyzji na stronie internetowej przez okres 6 miesięcy, w ocenie Prezesa UOKiK, należy uznać za adekwatny.

Mając na uwadze powyższe, orzeczono jak w pkt II sentencji niniejszej decyzji.

 

 

Decyzja częściowa

Zgodnie z art. 104 § 1 k.p.a., który w postępowaniu przed Prezesem UOKiK znajduje zastosowanie na mocy art. 83 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, organ administracji publicznej załatwia sprawę przez wydanie decyzji, chyba że przepisy kodeksu stanowią inaczej. Decyzje rozstrzygają sprawę co do jej istoty w całości lub w części albo w inny sposób kończą sprawę w danej instancji (art. 104 § 2 kpa). Dopuszczalność wydania decyzji częściowej wiąże się zatem z charakterem przedmiotu postępowania, który może być w tym sensie podzielny, że możliwe będzie rozstrzyganie kolejno co do istoty o kilku elementach składających się na całe uprawnienie lub obowiązek.93 Zgodnie z zasadą prawdy materialnej decyzja częściowa może być wydana wówczas, gdy część sprawy została dostatecznie wyjaśniona i jest tego rodzaju, że może być przedmiotem odrębnego rozstrzygnięcia.94

Mając powyższe na uwadze, w ocenie Prezesa UOKiK, w niniejszej sprawie za dostatecznie wyjaśnione należy uznać okoliczności faktyczne i prawne dotyczące zarzutu z pkt I.1 i I.2 postanowienia nr RBG-50/2018 z dnia 10 października 2018 r., o których Prezes UOKiK rozstrzygnął niniejszą decyzją stwierdzając stosowanie praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów w zakresie wprowadzania w błąd konsumentów przez Spółkę.

Za przyjęciem takiego rozwiązania przemawia również fakt, iż w zakresie wprowadzania konsumentów w błąd, ustalenia faktyczne i prawne zostały dostatecznie wyjaśnione i możliwe jest wydanie decyzji częściowej w tym zakresie.

 

Pouczenia

Zgodnie   z   art.   81   ust.   1   uokik   w   związku   z   art.   47928    §   2   ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. kpc – od niniejszej decyzji przysługuje odwołanie do Sądu Okręgowego w Warszawie – Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów – za pośrednictwem Delegatury Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów w Bydgoszczy w terminie miesiąca od dnia jej doręczenia.

Zgodnie z art. 3 ust. 2 pkt 9 w związku z art. 32 ust. 1 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 785), odwołanie od decyzji Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów podlega opłacie stałej w kwocie 1.000 zł.

Zgodnie z art. 103 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych Sąd może przyznać zwolnienie od kosztów sądowych osobie prawnej lub jednostce organizacyjnej niebędącej osobą prawną, której ustawa przyznaje zdolność prawną, jeżeli wykazała, że nie ma dostatecznych środków na ich uiszczenie.

Zgodnie z art. 105 ust. 1 i ust. 2 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych, wniosek o przyznanie zwolnienia od kosztów sądowych należy zgłosić na piśmie lub ustnie do protokołu w sądzie, w którym sprawa ma być wytoczona lub już się toczy. Stosownie do treści art. 117 § 1, § 2, § 3 i § 4 kpc strona zwolniona przez sąd od kosztów sądowych w całości lub części, może domagać się ustanowienia adwokata lub radcy prawnego.

Osoba prawna lub inna jednostka organizacyjna, której ustawa przyznaje zdolność sądową, niezwolniona przez sąd od kosztów sądowych, może się domagać ustanowienia adwokata lub radcy  prawnego,  jeżeli  wykaże,  że  nie  ma  dostatecznych  środków na poniesienie kosztów wynagrodzenia adwokata lub radcy prawnego.

Wniosek o ustanowienie adwokata lub radcy prawnego strona zgłasza wraz z wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych lub osobno, na piśmie lub ustnie do protokołu, w sądzie, w którym sprawa ma być wytoczona lub już się toczy.

 

Prezes Urzędu

Ochrony Konkurencji i Konsumentów Marek Niechciał

 1 Vide: https://www.knf.gov.pl/o_nas/komunikaty?articleId=63722&p_id=18; pobrano dnia 25.04.2019r.; także:   https://www.tvp.info/39934781/rzecznik-knf-idea-bank-na-liscie-ostrzezen-publicznych; pobrano dnia 25.04.2019r.
2 https://www.knf.gov.pl/dla_konsumenta/ostrzezenia_publiczne?warningName=idea+bank&warningTypeId=51 %C2%A0029; pobrano dnia 25.04.2019r.
3 https://www.bankier.pl/wiadomosc/Idea-Bank-trafil-na-liste-ostrzezen-KNF-7625808.html; pobrano dnia 25.04.2019r.
4 Vide: pismo Banku z dnia 18.12.2018r., że Bank na ten dzień zawarł    ugody z konsumentami, oraz pismo z dnia 08.04.2019r., że w okresie od 18 grudnia do 8 kwietnia 2019r. ugód zawarto  , pismo z dnia 27 maja 2019r., że zawarto    ugodę;
5 Por. wyrok Sądu Okręgowego w Warszawie Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów z dnia 13 stycznia 2009 r., sygn. akt XVII Ama 26/08.
6 Wyrok Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów z dnia 4 lipca 2001r., sygn. akt XVII Ama 108/00.
7 Por. Wyrok Sądu Najwyższego z 20 kwietnia 2017r., sygn. akt: III SK 21/16; Sąd Antymonopolowy w wyroku z dnia 3 kwietnia 2002r., sygn. akt XVII Ama 88/01, wyraźnie wskazał, iż „Celem ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów nie jest ochrona prywatnoprawnego interesu przedsiębiorcy bądź konsumenta”; Wyrok Sądu Antymonopolowego z dnia 12 czerwca 2002r., sygn. akt XVII AmA 47/2001.
8 Zeznania świadka    , protokół z rozprawy z dnia 27.02.2019r., s.10, k. 6586 akt,
9 Ibidem, s. 4, k. 6583 akt,
10 Ibidem, s.3, k. 6582 akt,

11 Ibidem, s.8, k. 6585 akt,
12 Edyta Rutkowska-Tomaszewska, Ochrona prawna klienta na rynku usług bankowych, Lex 2013,
13 Ibidem.
14 Wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 10 lutego 2015 r., sygn. akt: VI ACa 567/14.
15 Strona 10 pisma Idea Bank z 15 kwietnia 2019r. podsumowującego przeprowadzone rozprawy, k. 6633,
16 Ogólny opis istoty instrumentów finansowych oraz ryzyka związanego z inwestowaniem w te instrumenty w Niezależnym Domu Maklerskim S.A., www.ndm.com.pl, s. 5-6;
17 Rewolucja w sprzedaży obligacji firm, 12.05.2018r., źródło: https://www.parkiet.com/Obligacje/305129965-   Rewolucja-w-sprzedazy-obligacji-firm.html,
18 Ibidem.
19 Witold Gradoń, Emisja obligacji korporacyjnych a ryzyko uczestników rynku, źródło:  https://www.ue.katowice.pl/fileadmin/_migrated/content_uploads/0_Spis_tresci_41.pdf;
20 Źródło: https://www.prawo.pl/biznes/emisja-firmowych-obligacji-bedzie-trudniejsza,295374.html
21 Ibidem,
22 Kamil Gemra, Obligacje jako źródło finansowania firm windykacyjnych w Polsce, Warszawa 2015r., Streszczenie rozprawy doktorskiej, źródło:  http://kolegia.sgh.waw.pl/pl/KNoP/postepowania/doktoraty/Documents/Streszczenie_pl_mgr_K_Gemra%20(1)
.pdf
23 Edyta Rutkowska –Tomaszewska, Praktyki naruszające zbiorowe interesy konsumentów na rynku usług finansowych ze szczególnym uwzględnieniem rynku usług bankowych na przykładzie wybranych najnowszych decyzji Prezesa UOKiK, iKAR 5/2014, s, 66;
24 Adam Berembruch, Pozycja i świadomość konsumenta na rynku usług finansowych – diagnoza i perspektywy, 2011, s.343, źródło:  http://bazhum.muzhp.pl/media//files/Problemy_Zarzadzania_Finansow_i_Marketingu/Problemy_Zarzadzania_   Finansow_i_Marketingu-r2011-t22/Problemy_Zarzadzania_Finansow_i_Marketingu-r2011-t22-s341-   353/Problemy_Zarzadzania_Finansow_i_Marketingu-r2011-t22-s341-353.pdf
25 Ibidem, s.343,
26 Ibidem, s. 350-351;
27Obligacje korporacyjne, broszura informacyjna dla emitentów, s. 12, źródło:  www.dminc.pl;
28 W. Gradoń, Emisja obligacji korporacyjnych …, op. cit., s.102;
29 Mail z płyty do pisma Idea Banku z 2 lipca 2018r., k. 162A akt admin.;
30 Vide: załącznik do pisma Idea Banku do Prezesa UOKiK z 30 kwietnia 2018 r. (sygn. akt: DOIK-403-3/18/MJO),
k. 115v akt administracyjnych;

 31 zeznania świadka    na rozprawie administracyjnej z dnia 30.01.2019 r., strona 4-5 transkrypcji zeznań, k. 5087v-5088,
32 zeznania świadka    na rozprawie administracyjnej z dnia 30.01.2019 r., strona 3 transkrypcji zeznań), k. 5076,
33 Ibidem, strona 1-2 transkrypcji z zeznań świadka, k. 5075-5075v,
34 zeznania  świadka    na rozprawie administracyjnej z dnia 30 stycznia 2019r., strona 2- 3 transkrypcji z zeznań świadka, k. 5081v-5082,
35 zeznania świadka    na rozprawie administracyjnej z dnia 5 lutego 2019r., strona 8, 10 protokołu z rozprawy, k. 5116, 5118 akt,
36 zeznania świadka    , strona 4 protokołu z rozprawy z dnia 12 lutego 2019r., k. 6501,
37 zeznania świadka    , strona 10 protokołu z rozprawy administracyjnej z dnia 12 lutego 2019r., k. 6506,
38 zeznania świadka    , strona 6 protokołu z rozprawy administracyjnej z dnia 20 lutego 2019r., k. 6567,
39 vide: plik cdrs_2018-02-07_14-06_44_8191-694617487, 5:50 minuta nagrania)”, załącznik do pisma Idea Banku z dnia 8 kwietnia 2019 r., k. 6623A,
40 Zeznania świadka    , strona 5 transkrypcji do Protokołu rozprawy z dnia 30 stycznia 2019r., k. 5083,
41 zeznania świadka    , strona 6 protokołu z rozprawy z dnia 12 lutego 2019r., k. 6503 akt,
42 Zeznania świadka    , strona 7 protokołu z rozprawy z 20 lutego 2019r., k. 6568,
43 Zeznania świadka    , strona 12 protokołu z rozprawy z 20 lutego 2019r., k. 6570,
44 Arkadiusz Michalak, Przeciwdziałanie nieuczciwym praktykom rynkowym, Warszawa 2008, s. 78;
45 Por. C-342/97 Lloyd Schuhfabrik Meyer Rec. 1999, s. I-3819, pkt 26; C-299/99 Philips Rec. 2002, s. I-5475, pkt 63, a także wyroki z 2007 r. w sprawach C-353/03 Nestle przeciwko Mars, pkt 25; T-241/05 Procter & Gamble, pkt 43; T-33/04 House of Donut Int, pkt 50-51.
46Zeznania świadka    , protokół z rozprawy z dnia 27.02.2019r., s.3, k. 6582 akt,
47 Ibidem, s. 8; k. 6585,
48 Ibidem, s.8 zeznań, k. 6585
49 E. Łętowska, Europejskie prawo umów konsumenckich, CH BECK, Warszawa 2004, s. 73;
50E. Rutkowska-Tomaszewska, Nieuczciwe praktyki na rynku bankowych usług konsumenckich, monografia, ABC, 2011, Lex,
51 E. Rutkowska-Tomaszewska, Naruszenie obowiązków informacyjnych banków w prawie umów konsumenckich,
Warszawa 2009 r., s. 24;
52 Źródło: https://www.nbportal.pl/wiedza/artykuly/finanse/obligacje_firm; pobrano dnia 08.05.2019,
53 Amelia Kin, Przeciętny konsument: pojęcie i znaczenie dla ochrony konsumenta, Rynek – Społeczeństwo-
Kultura, 2012, źródło: https://www.kwartalnikrsk.pl/assets/rsk3-2012-kin.pdf; f,
54 A. Kin, Przeciętny konsument (…), op. cit., s. 22,
55 A. Michalak, Nieuczciwe praktyki (…), op. cit., Legalis,
56 Zeznania świadka    , strona 2 transkrypcji z zeznań świadka z rozprawy z dnia 30 stycznia 2019r., k. 5075 akt,
57 Zeznania świadka    , strona 7 transkrypcji z zeznań świadka z rozprawy z dnia 30 stycznia 2019r., k. 5084,
58 Zeznania świadka    , strona 5 transkrypcji z zeznań świadka z rozprawy z dnia 30 stycznia 2019r., k. 5080 akt,
59https://sjp.pwn.pl/szukaj/gwarantowany.html
60 zeznania świadka    , strona 2 transkrypcji z zeznań świadka do rozprawy z dnia 30 stycznia 2019r., k. 5073v,

61 Nagrania znajdują się na płycie CD dołączonej przez Idea Bank do pisma z dnia 8 kwietnia 2019r., k. 6623A akt,
62 Informacja z odpowiedzi na reklamacje konsumentów, przykładowa zaczerpnięta ze skargi o sygn. RBG- 80.173.2019.; vide: k. 7779 akt,
63 Nagrania znajdują się na płycie CD dołączonej przez Idea Bank do pisma z dnia 8 kwietnia 2019r., k. 6623A akt,
64 Nagrania znajdują się na płycie CD dołączonej przez Idea Bank do pisma z dnia 8 kwietnia 2019r., k. 6623A akt,
65 Nagrania znajdują się na płycie CD dołączonej przez Idea Bank do pisma z dnia 8 kwietnia 2019r., k. 6623A akt;
66 Źródło: https://www.nbportal.pl/wiedza/artykuly/finanse/obligacje_firm;
67 Ibidem,
68 Nagrania znajdują się na płycie CD dołączonej przez Idea Bank do pisma z dnia 8 kwietnia 2019r., k. 6623A akt;
69 Vide: protokół z rozprawy z dnia 27 lutego 2019r., strona 4, k. 6583 akt;
70 Przywołany e-maila stanowi załącznik nr 5 do protokołu z rozprawy administracyjnej z dnia 27 lutego 2019r.,
k. 6596 akt,

71 Ibidem, strona 4 protokołu, k. 6583 akt,
72https://specbabka.pl/2017/07/26/wywieranie-wplywu-cialdiniego-regula-niedostepnosci/

80 Ibidem, s. 39,
81 Vide: zeznania    złożone na rozprawie administracyjnej dnia 30 stycznia 2019r., strona 3 transkrypcji z tych zeznań (k. 5074);
82 Ibidem,
83 Zeznania świadka    złożone podczas rozprawy administracyjnej dnia 30 stycznia 2019r., strona 4 transkrypcji zeznań świadka, k. 5076v akt;
84 Maciej Maciejski, Psychologiczna analiza sposobów przesłuchania świadków i reguł oceny ich zeznań w praktyce sędziowskiej a stopień przypisywanej im wiarygodności, praca doktorska, Katowice 2009, s. 147-148;
85 Nagrania z rozprawy z30 stycznia 2019r. z zeznań    , 25:24 minuta nagrania,
86 Zeznania świadka    na rozprawie administracyjnej z dnia 30 stycznia 2019r., vide: transkrypcja z zeznań;  k. 5067-5072 akt;,
87 Mail z płyty do pisma Idea Banku z 2 lipca 2018r., k. 162A akt admin.;
88 Vide: załącznik do pisma Idea Banku do Prezesa UOKiK z 30 kwietnia 2018 r. (sygn.. akt: DOIK -403-
3/18/MJO, k. 115v akt administracyjnych;
89 Jurkowska- Gomułka [w:] T. Skoczny (red.), Ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów. Komentarz,
Warszawa 2014, s. 790;
90 vide: wyrok SN z 4 marca 2008 r., IV CSK 441/07; uchwała SN z 23 lipca 2008 r. III CZP 52/08; postanowienie SN z dnia 23 kwietnia 2015 r., sygn. III SK 61/14),
91 A. Szafran, J. Ulański, Prejudycjalny charakter decyzji Prezesa UOKiK w indywidualnym sporze konsumenta z przedsiębiorcą, [w:] M.Czarnecka, T. Skoczny (red.), Prawo konsumenckie w praktyce, Warszawa 2016, s. 166- 167; podobnie A. Jurkowska-Gomułka, [w:] T. Skoczny (red.), Ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów. Komentarz, Warszawa 2014, s. 789,
92    M.   Namysłowska,   A.   Piszcz;   ustawa   o   zmianie   ustawy   o   ochronie   konkurencji   i   konsumentów z 5.8.2015 r., Komentarz; Wydawnictwo C.H. Beck; Warszawa 2016, str. 26.
93 A. Wróbel, Komentarz aktualizowany do art. 104 kpa, lex online 2014;
94 Ibidem,